АДАММЫН
Жалил САДЫКОВ:
Ошондо, бүркүт кайра карап алып,
Талпына кош канатын кага калып,
Бүрүшүп, кучагына ыктаганда
Сакемден жаш куюлду салааланып...
Баргандар менин сөзум жалган дебес,
Бул жолу жалгыз гана Сакем эмес,
Сагынган бүркүт түрүн көрүп туруп,
Ыйламак болсо дагы кандай мерес.
Салаалап жаш куюлуп ыйлап жатып,
Бүркүтүн көздөн өбөт чопулдатып...
Аргасыз карап туруп, сөөгүм жашып,
Ойлодум мына мындай ойго батып:
“Турмушта бул да чыгаан, ал да чыгаан.
Экөө тең бап келишкен эки кыраан.
Саякбай жоо сайдырса...
Бүркүт алса...
Көргөндө экөнө тең канмак кыбааң!”
Ээси жок тоо-тоолорго чыккан алып,
Учалбайт кайран кыраан канат кагып...
Сакең да үч ай бою мында келбейт,
Билгенге мурдагыдан калды карып...
Салаалайт аккан жаштар көзүндөгү,
А балким, өткөн жашка өкүнгөнү...
“Айтпачы, билип турам” – деп айткансыйт
Бүркүтү кыналышкан төшүндөгү.
— Картайтты жыл артынан жылдар чубап,
Кайдасың кайран жаштык, кайран курак?
Кечээ эле тээ-тетиги тоо боорунда
Жүрчү элем бүркүт салып көңүл куунак.
Ар жагы терең кокту, терең жылга,
Анакей, ак кар жаткан бийик кырда,
Айкайлап бүркүт салып турчу элем го,
Бүркүттөн уча жаздап өзүм мурда.
Карылык бутту тушап байлап алды,
Каякта, ошол күндөр кайда калды?
Жазмышты өзгөртүүгө болбойт тура,
Өкүндүң, өкүнбөдүң айла барбы?..”
Деди да, өзүнө өзу кайрат берип:
— Бу кургур буркүт эле жанга шерик...
Карыдым...
Карысам да,
Сынамакка
Бир сапар тоого чыгам кайра келип.
Чыдай тур, азга чыда, кайран берен,
Ошондо жазып калсак алда неден,
Экинчи андан кийин тоого чыкпайм,
Сени да көккө агытып кое берем...”
III
Сап кармап, Сакем айткан ошол кепти,
Ар кимден сурап жүрдүм эрте-кечти.
Бирөөлөр: “кийин келип, тоого барып,
Бүркүтүн көккө агытып ийген” – дешти.
Билсе да Сакем тоого баргандыгын,
Жан билбейт жүрөктөгү арман-муңун...
Мен гана ичтен жоруп койгон элем
Мертинен бир аз тайып калгандыгын.
Жүрсө да ооруп-сыркап андан мурун
Билдирбейт ал оорусун...
Каргандыгын...
Көргөндөр: дары ичкенден танса дагы,
Көрбөптүр алп Манастан тангандыгын.
IV
Быйыл да Көл жээгинде көпкө жүрүп,
Сакемдин эске түштү сөздөрү бүт.
Эриксиз көз чаптырам айланама,
Эмнелер калды экен деп өзгөрүлүп.
Тоо турат булуттарды бөктөрүнүп,
Күн турат мурдагыдай көктө күлүп.
Бир гана кең Ысыккөл Сакем жоктон
Калыптыр калыбынан бөксөрүлүп.