АДАММЫН

Жалил САДЫКОВ:

АДАММЫН

Кыргыз жери

Атактуу кыргыз акынынын тандалган ырлары.

 

АВТОБУСТА БАРАТЫП

Мен кез-кезде автобуста баратып,
Туруп калам сулуу кызга жанашып.
Эл шыкалат, жөлөнүшүп жөнөйбүз
Аргасыздан жылмайыша карашып.

Мен ойлоном: Далай жигит ага ашык,
Далай жигит жетпей жүрөт талашып,
А мен болсом кыналышып бир турам
Адам толгон автобуста баратып.

Жогор жакта туткаларга жармашып,
Кетет капыс колдор колду кармашып.
Андай чакта оттук чагып жүрөктөр,
Көздөрүңө көзүм калат арбашып.

Көз арбашса көңүл жипсиз байланып,
Көөдөнүмдө Чолпон жанып, Ай жанып...
Ошол бойдон токтобосо автобус,
Жердин үстүн чыккым келет айланып...

 

СҮРӨТҮҢӨ

Сакта деп өзүң берген жалгыз сүрөт
Сакталуу ошол бойдон менде жүрөт.
Тиктешиң тамашалап турган өңдүү,
Неге сен түштүң экен күлүмсүрөп?

Күлкүңө шектүү карап күткөн жүрөк
Сезимге бир башкача ой түшүрөт.
Өкүнөм сен кайрылбай кеткениңе,
Калбай деп эч болбосо беттен бир өөп.

Өппөдүм, мейли өппөйүн, өкүнүч көп,
Мени алдап, көргөн түшчө кеттиң жөнөп.
Байкатпай баштагыңдай жүргөндүрсүң,
Башканын жүрөгүнө башың жөлөп.

Эгерде бирөө болсо менден бөлөк
Же тытып сүрөтүңдү же өрттөмөк.
Мен тытпайм, күнөө сенде, сүрөттө эмес,
Сүретүң жүрө берсин күлүмсүрөп.

 

ЖҮРӨК ЭҢСЕЙТ

Мезгил тынбай жылган сайын күнүгө
Мен суктанам ар бир өткөн күнүмө.
Анткендиги, айланчыктайт жаштыгым
Ал кездеги сенин сунган гүлүңө.

Ошол гүлдү сенин көзүң тандаган,
Ошол гүлдү сенин колуң кармаган,
Ага коштуң жаштык, сүйүү жалынын,
Мен да сага жаштыгымды арнагам.

Гүл кучактап, гүл балтырга чалынып,
Турар элек көзгө көздөр чагылып,
Күндөр келсе, жылдар келсе жаңырып,
Жүрөк эңсейт ошол гүлдү сагынып.

Ошол гүлдөр соолуса да түгөнүп,
Жүрөгүмдөн кайра жаңы гүл өнүп,
Ал күндөргө башка күндү теңебей,
Кыялымда жашай берет түбөлүк.

 

ТУРМУШТУ АЛГА СУРӨДУК

Студент чакта үйлөндүк,
Үйлөндүк дагы үй бөлдүк.
Бой-бойдок жүрүп билбеппиз
Бой аяк жыйбай күймөлдүк.

Бир-бирден айтсам жомоктоп,
Жадаса үйдө табак жок.
Күдүңдөп табак апкелсем,
Күл шилеп чыкчу калак жок.

Чара жок камыр жууруга,
Чака жок алаар сууну да.
Чаманы билбей үйлөнүп,
Чатак бейм турмуш куруу да.

Камдалуу болсун бизде эмне,
Кашык жок тамак ичкенге.
А түгүл таппай шыпыргы,
Аргасыз болдук издээрге.

Кыдырып дүкөн далайдан,
Кашыкты тандап калайдан.
Чара да, чака бүт калай,
Таңгалды бизге далай жан.

Жок туруп үйдө үбөлүк,
Уйлөнө калып түбөлүк.
Туурасын айтсак, бир күндө
Турмушту алга сүрөдүк.

 

ЖАЛГЫЗ СЕНСИҢ

Мен сүйүнсөм, менден мурун сүйүнгөн,
Мен күйүнсөм, менден мурун күйүнгөн.
Аа кошумча;
                  балдарымдын, 
                                   үй-жайдын 
Бар түйшүгү мойнуна үйүлгөн
Алган жар ай, алган жар...

Ойлоп көрсөм мен да куду баламын.
Кийим жуулуу, дайым белен тамагым.
Аа карабай...
              (Адам жылкы кыялдуу)! 
Анда-санда ачуу сүйлөп аламын.

Деген өңдүү: «Менин кайсы жазыгым?»
Ошол чакта жылмаясың акырын.
Жер караймын уятыма чыдабай,
Жеңип кетип сенин ошол акылың.

Ооруп калсам...
                 (Палатада жатса адам)  
Жалгыз сенсиң тыным албай каттаган.
Көздөрүңдөн аккан жашты — мени аяп,
Көрөлекмин алигүнчө башкадан.

Кээде менин көөнүм калып көп иштен,
«Достор» чыгат жолду бөгөп көнүшкөн.
Андай чакта жан курбулар биле албайт,
Жалгыз сенсиң сырларымды бөлүшкөн.

Кош жалбырак чыккан өңдүү бүчүрдөн
Биздин тагдыр деги кызык түзүлгөн...
Атам,
       апам,
               алыс-жакын
                               туугандын  
Баарысынан мени жакшы түшүнгөн
Жалгыз сенсиң,
                     алган жар!

 

ЖАЛЖАЛ КӨЗ

Ошол түнкү кыштын суугу канчалык,
Сен кубалап, мен калп эле жалтанып.
Ага болбой ойноп жаттың алышып,
Тоголоктоп, моюнума кар салып.
Ошол кардан коюнума суу агып,
Аккан суудан кийген көйнөк чыланып.
«Ичикий», — деп айтуу кыйын андайда,
Дагы кардан салса экен дейм кубанып.
Кыт-кыт күлүп, ойноп жатсаң асылып,
Ай баратты булуттарга жашынып.
Сен да кийин булут жапкан айга окшоп,
Кете бердиң менден изиң жашырып.
Койгум келбейт кылдай күнөө мойнуңа,
Өкүнөмүн канбай калып ойнуңа.
Сен жок үчүн андагыдай муздак кар
Эч ким менин салаар эмес койнума.

08.01.2026

Катталуу зарыл

💬 Комментарийлер

✍️ Комментарий калтыруу үчүн катталышыңыз же киришиңиз керек.

Азырынча комментарийлер жок.