Бейтааныш аялдын каты

Бүт оюмду жалгыз сен ээлеп, эртеден керели-кечке үйдө отурам. Сени жолуктурган күндөрдү, зарыгып күткөн сааттарды, сага байланыштуу сандаган майда-чүйдө элестерди бүт терип эсиме салып, кайра-кайра көз алдыма келтирем. Өткөн күндөрүмдүн ар бир мүнөтү ошентип сансыз кайталанып көз алдыма келе бериши жаш чагымды бүт бир жарык элеске топтоду. Качанкы учкан ар бир мүнөт кече гана өткөндөй делебеми козгойт, өчө электей ысык табы сезилип, жүрөгүм зырп этет.

Сени ойлобой жашаган бир күнүм жок. Сенде болгон китептердин баарын сатып алдым. Кокус газетадан фамилияңды көрсөм, ал күн мен үчүн майрам. Китептериңдин ар бир сабын жатка билем десем ишенер белең? Анткени көп кайталап окуур элем. Эгер түндө бирөө ойготуп, китептин бир жерин окуп бер десе, азыр да, арадан он үч жыл өтсө да жаңылбастан улантып кетер элем. Китебиңдеги ар бир сөзүң мага дубадан ыйык эле. Менин жашоом бир гана сага байланыштуу.

Венанын газеталарын карап отуруп, концерттерди, премьераларды окуганда кайсынысы сага жагар экен деп издечүмүн да, кеч киргенде сени кыялым менен узатып, кайсы залга кирериңди, каерге отурарыңды көз алдыма элестетер элем. Муну кыялымда нечен кайталачумун, анткени сени концерттен өмүрүмдө бир эле жолу көргөм.

Ай, шордуу жаным ай, ал жападан-жалгыз жаш кыздын ээликсе каны күйүп, жүрөгү токтой калчу үмүтсүз, кайгылуу кыял-жоруктарын эмнеге айтып отурам? Эч качан сезбеген, билбеген кишиге акын баарын айтканда эмне? Баса, ал кезде мен чын эле бойго жете элек белем? Он жетиге толдум, анан он сегизге аттадым. Көчөгө чыксам, бозойлор сыртыман көз салышчу. Ага кыжырым кайнайт, себеби сен эмес, бөлөктү сүйүү, же жөн эле ойлоо мен үчүн эч мүмкүн эместей, акылга жеткис жат, атүгүл, кичине эле азгырылуу да тунук сүйүүмдү төшкө тепкендей болуп көрүнөт. Сени сүйгөндөн танбадым. Бирок денемде ал сүйүү башкача боло баштады: жаңы сезим ойгонду, ал сезим алоолоп күч алып, жан жыргалын эңсеткен аялдык сезимге айланды. Ошентип бир кезде өзүнө түшүнүксүз күңүрт максатка ээрчип, эшигиңдин коңгуроосун каккан кичинекей кызга эми үч уктаса түшүнө кирбеген эңсөө пайда болду: өзүмдү өзүңө тартуу кылсам, тумсак денемдин жалынын сага берсем деген ой бирден бир максатым, кумарым болуп калды.

Жүрөгүмдүн тереңинде кандай сыр жатканын, тиштенип аны эч жанга айтпай жүргөнүмдү билишпей, тегеректегилер мени жалтак өскөк, жүүнү бош неме дешчү. Бирок темирдей болуп чыйрак боло бердим. Венага бир барсам, сага жетсем!.. дегенге эки көзүм төрт, бардык оюм, тилегим ушул. Башкаларга бул жоругум түшүнүксүз болуп, акылсыздыктай көрүндү, бирок мен айтканыман кайтпадым. Өгөй атам байлыкка бакубат эле, мени өз кызындай көрчү. Бирок мен өз жанымды өзүм баккым келет деп көгөрүп туруп алган соң алар да акырында макул болушту. Мени Венадагы тууганына жиберишти. Ал кишинин тигилүү кийим сатылуучу дүкөнүндө сатуучу болуп иштемей болдум.

Күздүн тумандуу кечинде самаган Венага келип түшүп, эң оболу кайда бет алды дейсиң? Чемоданымды вокзалга таштап, трамвайга ыргып түштүм. Тушап койгонсуп, трамвайдын жай жүргөнүн кантейин, ар токтогону жылдай созулганычы... Оо, жаным, сен аны билсең кана! Акыры тааныш үйдүн түбүнө жеттим. Терезелерин, жарык турганын көргөндө жүрөгүмдүн зырпылдаганы ай!.. Мына ошондо гана өмүрүмдүн күнү, сен жанымда экениңди сезгенимде гана мага жан кирди, ошондо гана өтө ызы-чууга толгон бөтөн шаар кыймылга келип, көзүмө көрүндү. Ооба, ошентти... Экөөбүздү жарык төгүлгөн жука айнек гана бөлүп турду. Бирок сен үчүн мен мурунку Инсбрукта жашаганымдагыдай эле «көз көргүс, үн жеткис» алыста экенимди, мурункудай эле белгисиз, бейтааныш экенимди кайдан билипмин. Терезеңен көзүм өтүп, кыялымда: «жүрөгүмө чок салгандын үйү, терезесинен жарык көрүнүп турат, менин сүйгөнүм» — деп жалдырай тиктеп тура бердим... тура бердим. Эки жыл бою эңсеген бул мүнөттү, мына тагдырым эми берди.

Туман баскан ошол кечти терезеңдин түбүндө өткөрдүм. Чырагың өчкөндөн кийин гана алиги туугандарымды издеп жөнөдүм.

Ар күнү кечинде үйүңдүн жанынан кетпейм. Саат алтыга чейин дүкөндөн бошобойм: иште тыным жок, бирок сары санаадан анча- мынча алагды кылганы жагат. Иш бүтүп, темир пардалар калдыр этип жабылары менен сүйгөн жериме жүгүрөм. Сени бир көрсөм, бир эле жолуксам — максатым ушул гана. Жок дегенде алыстан эле жүзүңдү дагы бир көрсөм дегенде эки көзүм төрт. Бул тилегим бир аптадан соң ишке ашты — сени көрдүм. Бирок ал жолугушуу такыр күтпөгөн жерден болду: терезеңден көз албай турсам, сен көчөнү кесип өтүп келатыпсың, капилеттен көрүп калдым. Ошол замат он үч жаштагы кезимдегидей боло түштүм: көңүл буруп караганыңды бир көрсөм деп жүргөн жаным, кызарып-татарып башымды жерге салып, куугунга илинген немече жаныңдан жылт коюп жүгүрүп өтүп кеттим. Гимназиянын кыздарынча коркуп качып кеткениме кийин бетим чымырады. Жолуксам деп атайы издеп, сары санаа убайымдын зары ууктурган ушул эки жылдан кийин эми тааныса, көңүлү бурулуп сүйүп калса деп ушунчалык көксөп келбедим беле!