Бейтааныш аялдын каты

Өзүңү көрбөсөм да, ал күнү такыр оюман чыкпай койдуң. Менде да арзан баа, тыштары жыртылган бир аз китептерим бар эле. Жакшы көргөнүм китеп, колумдагыларды улам кайталап окуй берчүмүн. Бирок сенин китептериңе аябай таң калдым. Мынчалык сонун китептерди окуп чыккан, көп тил билген адам кандай жан болду экен? О, ал бай го, окумуштуу го! – деп назарымда сен мага олуя көрүндүң.

Элесиңди элестетүүгө тырышам; биздин география мугалимибиз кейитүү, бирок андан да сулуу, ак көңүл, жумшак мүнөз, көз айнекчен, жайкалган ак сакалдуу абышка болуп элестедиң. Сени абышка деп элестетип, бирок эмне үчүн сулуу деп ойлогонуму алигиче билбейм. Өзүңдү өңүмдө көрбөй жатып, ошол түнү түшүмдө сени көрдүм.

Эртеси сен келдиң. Бирок канчалык далбастасам да көрө албай калып, ынтызарлыгым ого бетер күчөдү. Акыры үч күн дегенде жүзүңдү көрүп, балалык кыялымда элестеткен олуяга таптакыр окшобогонуңа аң-таң калдым. Мага көз айнекчен, ак көңүл абышка элестеп жүрсө, сен башкача болуп чыктың: бүгүнкү күндө кандай болсоң, так ошондой мезгил изин калтырбас, түбөлүк жаш болуп көрүндүң. Кийгениң спорт бычымындагы ачык күрөң жакшынакай костюм экен. Эки тепкичтен бир аттап, балача жеңил гана жүгүрүп чыктың. Шляпаң колуңда эле, жарык бешенеңден жарашыктуу чачыңдан көзүмдү албай таңданып да, негедир кубанып да турдум. Гүлгүн жаш сүйкүм өңүңдү, сындуу сымбатыңды, келишимдүү жасана кийингениңди карап туруп, аң-таң боло калтаарып кеттим. Баарынан да биринчи эле көрөрүм менен табиятыңдын эки ачалыгын сездим: тан-тамашага, жүрүштүккө берилчек, ышкыбоз, жалындуу жигит экениңди жана көп окуп, көптү билген билимдүү, өз ишине дайым тыкан, салабаттуу, токтоо, кыраакы адам экениңди байкадым. Жарык бети дүйнөгө ачык, караңгы бети жалгыз өзүңө гана белгилүү болгон эки жактуу турмушуңду мен туюк сездим, бирок ачык түшүнбөдүм. Бул бөтөнчөлүгүңдү башкалар да сезишер эле. Ошентип, он үч жашар менин башымды айландырып койгонсуп, ошондо эле сага бой сундум, турмушуңдун табиятыңдын алигидей купуя сырын сездим.

О, кымбатым, он үчтөгү мага сен таңыркаткан укмуш, куштар кылып кумарланткан табышмак элең. Китеп жазат экен, тиги төрөлөрдүн, улуктардын чөйрөсүндө даңкы бар экен деп көрүнбөй жатып бизден кадыр-барк тапкан сен, баладай шайыр, тамшантарлык сымбаттуу, жыйырма бештеги жаш жигит экендигиң кимди таң калтырбасын да, кимди суктандырбасын! Ошол күндөн тартып мени үйдө болсун, тышта болсун сенден башка эч нерсе кызыктырбай, жалгыз сенин элесиңден кубат алып, көлөкөңө куштар болуп жашап калганымды айтып отуруунун зарылдыгы жоктур. Өзүңө, жүргөн-турганыңа, жоругуңа, жолдош-жоро тааныштарыңа назар салам. Бирок анын баары ынтызарлыгымы бөксөртпөстөн кайра ого бетер күчөттү, анткени үйүңө келип-кеткендердин ар түрдүүлүгү да табиятыңдын эки жактуулугун айгинелеп турчу. Жолдош жигиттериң (алар менен шатыра-шатман жүрөр элең) самтыр кийимчен студенттер, автомобилге түшүп айым-бегимдер келер эле. Бир күнү опера театрынын директору келди. Ал атактуу дирижёрду мен бир жолу пультта турганыңда алыстан ызаат менен карап, таанып калган элем. Сеникине соода окуу жайындагы жаш кыздар да келишчү, алар кысынып-уялып үйүңө жылт кирип кеткиче шашар эле. Деги аялдар сага көп келишчү. Бир күнү эртең менен мектепке баратканымда үйүңөн чүмбөттүү бир аял чыкканын көрдүм. Бирок эчтемени эрен алган эмесмин. Анда он үчтө гана болучумун. Сага куштар кылып артыңдан аңдыткан ынтызарлыгым жүрөгүмдө жаралган сүйүү экенин кайдан билейин.

Бирок жаным, сага түбөлүк багынган күнүм саатынан бери азыр да эсимде. Бирге окуган мектептеш курбум экөөбүз сейилдеп басып келип, эшик алдында сүйлөшүп турган элек. Аңгыча автомобиль келип токтоду. Сен жерге ыргып түштүң да, подъездди көздөй бет алдың. Ушул шамдагайлыгың, чапчаңдыгың мага алиге чейин сүйкүм! Негедир мен эшик ача койдум, экөөбүз беттеше түштүк. Жүрөгүмдү керимсел сылап өткөндөй болду. Мени эркелеткендей күлмүңдөгөн көз карашыңа чүмкөдүң да, анан сүйкүм жылмайып, ооба, сүйкүм жылмайып, кандайдыр берилгендик менен акырын гана: «Чоң ыракмат, фрейлейн» — дедиң.