Рюноскэ Акутагава

Эне

Рюноскэ Акутагава

-Бул жердин шамалы катуу экен, тим эле жүрөгүңдүн үшүн алат.

-Ооба, ар кимдин туулган жери Мисир – демекчи, туулган жердей жайды табуу кайда.

-Мен мында жакында эле келгендиктен, аба-ырайы тууралуу  жакшы деле билбейт экенмин. Угушума караганда жаан жумалап жаайт окшойт.

-Айрыкча, быйыл күндүн көзү ачыла элек… Ой, балам ыйлап жатат окшойт! – деди да, аял кулак түрө калып: – Кечирип коюңуз, ойгонуп алган тура. Мен азыр! – деп айтып оозун жыйгыча ыйлап жаткан баланы көтөрүп, бөлмөгө жанагы кызматчы аял баш бакты. Бала таза одеялга оролуп коюлган экен, жаш жууган беттери болтоюп, Тосиконун назарын өзүнө бурду.

-Терезени сүртүп коёюн деп кире калсам ойгонуп кетпедиби.

-Эч нерсе эмес, сизге чооң рахмат – деди да, аял баланы колуна алып, көкүрөгүнө жакындатты. Тосико ылдый эңкейе берип,  дагы бир ирет баланын жүзүнө үңүлүп, ошол замат эмчек сүтүнүн  али эсинен чыга элек тааныш жытын сезгендей болду.

-Ой, ой, тим эле сүткө тойгон күчүктөй болуп…  уурттарын карап кой! Аялдын жүзү албырып чыкты, Тосиконун бул айтканына ал тек жылмайган болду. Чүрпөсүнүн оозуна эмчек салып, болгон дитин буруп, ууз сүтү менен бирге адам баласына тиешелүү асыл сапаттардын бардыгын мыскалдап өткөрүп берип жаткан эненин бактысы деген ушул эмеспи!

3

Юньцзяхуаюандагы анжыр жыгачы менен мажүрүм талдардын сыдырым желге сеңселген жалбырактары аяр шуудурап, сезимине чок түшүп, күндөрдүн биринде энеси, не болбоду жандай көргөн жакын жеңеси менен мына ошол купуя сезимин бөлүшүп жаткан селкинин уяң үнүндөй  туюлат. Бакча ичиндеги анжыр жыгачына тартылып коюлган асма тордо колуна чылым кармап, маңдайында илинип турган кытай торчосунда конуп отурган чыйырчык сымал кушка тигилген тейде бир эркек жатты. Чымчык анда-санда “чыйт-чыйт” эте үн салып, туурасынан коюлган туур жыгачтарынын биринен экинчисине конот да, анда-санда эркекти караган болот. Муну байкап отурган эркек чылымын чычайта тиштеп, каадалуу бирөө-жарымга кайрылып  жаткансып: – «Дагы эмне болду?» же «Кандай дейсиң?» – деп үн катып мыйыгынан жылмаят. Айдарым желге ыргалган жалбырактардын шуудуру менен бирге көк чөптүн жыты келет. Тээ алыстан кеменин: «до-о-о-тт!» – деп кыйкырып үн салганы угулуп, доошу ошол боюнча кайтып угулбай калат. Кыязы, кеме эбак эле сүзүп кеткен көрүнөт. Ким билет, балким ал жошо түстүү  Янцзыны  жирей, кудум жылдыздарды аралап бара жаткансып, аркасынан чубалжыган күмүш из калтыра чыгышты көздөй бет алгандыр. Ал эми мына ошол кеме сүзүп кеткен жайда отурган адам арбуздун кыртышын кемирип жеп жаткандыр. Үстүндө үйрүп алар кийими жок болгондуктан ал итке минген кедей окшойт. Тигине, тигинде болсо узатасынан суналып жаткан энесинин эмчектерин талашып торопойлордун бири экинчисин жөөлөйт, куру калганы эмчек ээмп жатканын жактырбай, тумшугу менен түртүп, мулуңдайт. Мына ушул кыяздагы түркүн ойлор басып, жанатан бери торчо ичиндеги чымчыкка көз салып, не кылаарын билбей үргүлөп жаткан эркек көзү кандай илинип кеткенин байкабай калды. Ушул маалда: – Уксаң! – деген үн угулду. Эркек чоочуп ойгонуп кетти да, маңдайында Тосико турганын байкады. Бетине эч кандай эндик сүртпөгөнүнө карабай аялдын жүзү толукшуп, тээ шанхай мейманканасында жашап жүргөн учурдагыга караганда алда канча татына эле. Аялын бир карап алып, эркек оозун ачып эстеген болду да, өйдө болуп асма торго отурду.

-Почта келиптир.

Тосико ууртунан тарта жылмайып, күйөөсүнө бир нече кат сунду да, коюнунан кызгылт-сары түстөгү дагы бир кичинекей конверт сууруп чыгып, күйөөсүнө көрсөтүп мындай деди: – Мага да кат келиптир.

Эркек чылымын чычайта тиштеген боюнча каттардын улам бирин нары-бери тегеретип карап, Тосико болсо ошол турган турпатында тиги конверттен чыккан жана түсү дал ошондой  кызгылт-сары түстөгү баракка көз чаптырып, бир нерселерди ашыга окуп жатты. Юньцзяхуаюандагы анжыр жыгачы менен мажүрүм талдар дигерде боло калчу желге акырын гана шуудурашып, бул эки адамга астейдил көз салышкансыйт. Алыстан чыйырчык үн салат. Учуп бара жаткан коңуз капысынан эле эркектин ийинине конот да, бирок ошол замат сапарын улантмакка чырылдап үн сала кайдадыр учуп жөнөйт…

23.01.2026

💬 Комментарийлер

✍️ Комментарий калтыруу үчүн катталышыңыз же киришиңиз керек.

Азырынча комментарийлер жок.