Эрмек үчүн

– Андай кылууга мүмкүн!.. – деп макул болот Николай Петрович, аппаратты тыкылдатып жатып.

Философ келте бакай кылып сүйлөшү керек экенин ал билет. Күлүш үчүн көп узабай эле аларга ыңгайлуу учур туш келди. Бир түнү Гомозов погребдеги Аринага келди; Арина аерге, ар түрдүү таштанды чарба эмеректеринин арасына анын буйругу, начальниктин зайыбынын руксаты боюнча жайланышкан болчу. Погребде дымкыл, суук эле, а сынык орундуктар, челектер, тактайлар, ар кандай акыр-чикир карарып, мокочодой болуп көрүнө турган; Арина ошолордун арасында жалгыз болгондо ушунчалык коркчу эле, жакшы уктай албай, бир нече боо самандын үстүндө көзүн бакырайтып, билген дубаларын ичинен окуп, жата бере турган.

Гомозов келип, унчукпай аны көпкө чейин уйпалап басып эзди да, чарчаганда уктап калды. Бирок бир аздан кийин Арина чочуган эмече шыбырап, аны ойготту:

– Тимофей Петрович! Тимофей Петрович!

– Эмне? – деп сурады Гомозов уйкулуу көзү менен.

– Бизди камап коюшту…

– Кандайча? – деп сурады Гомозов, башын шап көтөрүп.

– Келишти да… кулпу менен…

– Келжиребе! – деп корккондой, ачуулана шыбырады ал Аринаны түртүп.

– Өзүң карап көр, – деди Арина, каяша кылбай.

Гомозов ордунан туруп, жолундагы буюмдарга чалынып, эшиктин алдына келип, каалганы түртүп көрдү да, бир аз унчукпай туруп кабагын бүркөп:

– Муну кылган солдат… – деди.

Каалганын ары жагынан шаттанган каткырык угулду.

– Ачкын! – деп сурады Гомозов, добушун бийик чыгарып.

– Эмне? – деген солдаттын үнү угулду.

– Ачкын дейм…

– Эртең менен ачабыз, – деди да, солдат четке чыга берди.

– Дежурством бар, шайтан! – деп кыйкырды Гомозов, бир жагынан ачууланса, бир жагынан жалынгансып.

– Мен дежур болоюн… отура бер!.. – деди да, солдат кетип калды.

– Эх, ит! – деп күбүрөдү стрелочник, убайым жегенсип. – Шашпа… сен баары бир мени камап коё албайсың… Начальник деген бар… ага эмне дээр экенсиң? Ал – Гомозов кайда? – деп сураар. Ошондо сен ага жооп берерсиң…

– Мүмкүн, начальник өзү каматкандыр, – деди Арина, үмүтүн үзгөндөй акырын гана.

– Начальникпи? – деп чочуп кетти Гомозов. – Ал эмнеге каматмак эле? – деп бир аз унчукпай турду да, анан Аринага чаңырды:

– Калжыраба!

Арина үшкүрүп гана тим болду.

– Бул эми эмне болот? – деп сурады стрелочник, босодогу челектин үстүнө отуруп жатып. – Кандай гана маскара болдум! Ушунун баарын кылган сенсиң, иреңи суук шүмшүк, баарын кылган сенсиң… у-у!

Аринанын дем алганы угулган жакка ал муштумун түйүп, ызырынып койду. Арина үндөгөн жок.

Алар дымкыл ымырттан – борсуган капустанын, көк даттын, мурунду кычыштырган кычкыл дагы бирдеменин жыты сиңген ымырттан көрүнбөйт. Каалганын жылчыгынан айдын тасмадай жарыгы түшүп турат. Станциядан жөнөгөн товарный поезддин шарактап күрүлдөгөнү эшиктен угулат.

– Эмне унчукпайсың, албарсты? – деп сүйлөй баштады Гомозов, жутуп жиберчүдөй ызырынып. – Эми эмне кылам? Кылгылыктын баарын кылып коюп, унчукпайсыңбы? Ойло, шайтан, эмне кылабыз? Маскарачылыктан кайда качып кутулам? О кудайым! Муну менен эмне байланыштым экен!..

– Кечиргиле деп өтүнөйүн, – деди Арина акырын гана.

– Анан?

– Мүмкүн, кечиришер…

– Андан мага эмне пайда? Кош, сага кечиришсин, анан? Мен маскара болуп кала беремби, жокпу? Мени шылдыңдап күлбөй коюшмак беле?

Бир аз унчукпай туруп, Аринаны ал дагы жемелеп, тилдей баштады. А убакыт аябай жай өттү. Акырында калчылдаган үнү менен аял андан:

– Айыбымды кечиргин, Тимофей Петрович! – деп сурады.

– Башыңды союл менен жара чаап кечирсе болор эле! – деп ырылдады Гомозов.

Наалытып, ындын өчүргөн, эзип ооруткан тым-тым, караңгыга камалган эки киши үчүн кайта дагы башталды.

– Жараткан-ай! Тезирээк эле таң атса экен, – деп санаасы тынбай жалбарды Арина.