АЙ

     Бир окуяны эстеп кеттим. Эжемдин мурда сулуу болгон жыртык гольфасынын баштарын түйүп алып кийип жүрө берем, байпак кылып. Алар болсо мен баскан сайын кошо чуркап жүрүшөт. Ким көрмөк эле… Бир күнү Таланттыкына көлөч кийип алып бардым. Унутуп калыпмын байпакты. Улам кир дейт эже. Кирдим… апасы экөөбүз тең бутумду карап турдук. Унчукпай!  Таза эле болчу.

Жакшы көргөн жигиттин, же баласын жактырган кошунанын үйүнө эжесинин жыртык гольфасынын башын түйүп алып кийип барбаш керек.

     Бир күнү түш көрдүм. Түшүмдө аны кыздар ээрчип алыптыр, бирөөсү аны катуу сүйөт экен. Эртең менен ойгонуп алып, терезеге атын жазып, улам өчүрүп, ичим ачышып ыйладым. Эмнеге дейм да. Анын атасы да бар, жаш…

     Бая күнү уят болду го, өзү кызык. “Эже-е, Эже-е” деп чакырат. Чыгып, “Эмне!?” – десем, “Эже керек эле” дейт. Таягын таянып алып, онтоп жатып бир топтон кийин апам чыкты. “…Ии, Талант, келдиңби балам? Ой.., менин, ушул ооруп жатканымды билесиң, мени чакырбай эле, Жийдени чакырбайсыңбы? Мага караганда жеңил эмеспи. Убара кылбай. Аа, жугундуңду итке куюп кой”, — деди апам.

– Жок! — деп кызарып кетти ал. – Бул эт, силерге. Чараны кыйшайтып көрсөттү. 3-4 килдей чийки эт экен. Мен антип арданганы үчүн абдан каткырып күлдүм. Талант ого бетер оңтойсуз абалда калды. Апам:

– Колундагыны ал, бошотуп бер. Күлөт да – деди мага. –  Ыракмат Талант. Апаңа ыракмат айтып кой, балам, — деп бурулуп кетти. Менин колум анын колуна тийип кетпесин деп абдан этияттык менен табакты андан алып, үйгө кирип кеттим. Биз эч качан бири-бирибиздин атыбызды үн чыгарып айтпайбыз. Биздин үн-сөзсүз макулдашылган сырыбыз. Муну эч ким билчү эмес. Апам дагы. Ит ажылдап жатат… Чуркап келип күзгүнү карасам бети-башымдын баары ботала.

     — Ии, жейге кийим! Шак карадым. Апам мени “жерге кирим” деп эркелеткендегиси. Иретсиз, ак аралашкан, саксайып, түйдөктөгөн чачын карт толгон колу менен матырып сылап койду. Мени карап туруптур. Дарыга боелгон жыгач таягына жөлөнүп, бетиндеги бырыштарынын ичинен жылмайып карайт. Баятан бери байкап турган тура. Уурум кармалгансып, оңтойсуз абалда калдым.

     – Бетиңди жууп ал. Тигиң күтүп калды, — деди тамашалап. Намыстанып кеттим. Эмне үчүн жууйм!? Ага жасанган жокмун. Кайсарым кармап кетти.

     – Анан жуунам. Кир болом баары бир, көзүмө бир нерсе кирип кетти – деп сопсоо көзүмдү сүрө баштадым.

– Болбойсуңбу!. Күтүп жатат. Бер табагын. Итти ажылдатпа! – деп жини келип керебеттин четине онтой отурду. Бетимди жуубай, чарасын ыргытчудай болуп карматып, жаман көзүм менен карап, шарт бурулуп кеттим. Ал таң калгандай карап калды. “Кет, жогол, болбосо этиңди алып келип, берип салам” – дегим келди.

     Кирсем апам жатып алыптыр. Мени сынагансып карайт. Бир нерсе дейин деп камданып, умсунуп, кайра ырайымды көрүп сүйлөбөй койду. Ошондо эмнени сурайын деди экен?

     Андан бир топ күн өткөндөн кийин апамдын курбусу Клава келиптир. Тегерек тарагы менен сейрек, куу чачтарын артка таранып алат. Апам: “Давай, погадай мне Клава” – деди. Анысы: “Щас” – деп, менден карта күттү. Бердим.

Карталарды көп убак бою түрдүүчө тизди, үңүлүп отурду, анан бир убакта: “Таак, ну, Айна, болезнь неизлечимая, у тебя. Через полгода умрешь. Дочь твою отец заберет. А ее родные”- дейт мени көрсөтүп. “Вот так”. “Да?” деди апам, унчукпай оор ойго чөмүлүп кетти. Ошол күнү аз эле онтоду.

Китепти жаап, уйкуга жөнөдүм. Бөлмөмө кирип жаңы эле уктайын деп жаттым эле, бир убакта апам катуу онтой баштады. Оюм чачылып, терезедеги айдын жартысын карап жаттым.