Жолборс терисин кийген баатыр

(*Амирбары — Индиянын кургак жана деңиз согуш күчүнүн башчысы.
**Саркерлик — хан аскеринин башчысы)

Парсадан: «Сен кыраан куш, күйкө алар,
Алты эрдин кабыланысың» дегени бар.
Казатта кан жыттанган эркин сезип,
Атамдын адети эле өрттөй жанар.
Мен анын өзү эмесмин — чыпалагы,
О, курдаш, чамам да жок караанданар.

Мен киммин — мен кумурска жөрмөлөгөн,
Мен киммин — мен бир кайың сазда өнгөн.
Атам ким — ал бир укмуш алтын чынар,
Ал жакут, кыз колунда өнөрлөнгөн...
Ал баатыр — сен да ушуну айтаар элең,
Эгерде болгон болсоң өзүң көргөн.

О, азап, курдаш, эми не айтайын?
Тоо гүлү соолугандан кеп баштайын,
Нуруна кара булут калкаланды,
Таалайсыз келечегин сезбес айдын.
Махабат, согуп турган эт жүрөккө,
Уу менен сугарылган жебе сайдың.

Хан, ханша көп жыл зарлап дарт орногон,
Баласыз какбаш деген атка конгон.
Бир күнү Амирбардан мен туулам,
Уу дүйнө не жараттың, о, оңбогон!
Хан алат мага медер болсунчу деп,
Ошентип, асыранды бала болгом.

Кошуп айтсам десин Асмат: — Бул жалган.
Сырым чындык, эмес сага мактанган.
Күрөшүүгө даабаган соң адамзат,
Беш жашымда арстанга аттангам.
Сынап туруп: «Болсочу ушу өз балам,
Ай, аттиңай» дегени чын Парсадан.

Тартып алып, жайдын таттуу түндөрүн,
Эркелеткен өөп бейиш гүлдөрүн.
Мезгилинде каухар нурлуу күн элем,
Булбулу элем гүлдүү ыракат үйлөрдүн.
Автандил дос, мындай бекен Тариэл,
Ал көркүм жок, жалаң гана сүлдөрүм.

Беш жашымда атам үлпөт өткөрдү,
Учкан куштай беш жыл колдон жөнөдү.
Мына ошентип мен беш жашка чыкканда,
Күндөй сулуу ханша бир кыз төрөдү.
Деди дагы эстен танды Тариэл...
Суу тамызып Асмат башын жөлөдү.

Кыз тапты Индостандын Парсаданы,
Туш-туштан сүйүнчүлөп келип жатты.
Ошондо ай менен күн токтоп туруп,
Бири алтын, бири күмүш шоола чачты.
Кызынын бешик боосу бек болсун дең,
Үлпөттүү сөөлөт менен той жасашты.

Мүлк салган кампасы оозун ача берди,
Жамгырдай дилделерди чача берди.
Байкуш бар үйүрү менен жылкы айдган,
Буларга Парсадандан бакты келди.
Жыргаттың учуң дагы узарсын деп,
Кол жайып бей-бечара бата берди.

Бетинен ошондо эле шоола чачкан,
Кыз болду адамзаттан башкача жан.
Булбулдуу гүл бакчада бирге өстүрдү,
Кем көрбөйт өз кызынан мени да хан.
Жүрөккө кызыл алоо күйүт жаккан,
Ал эми ошол кыздын атын айтам.

Деди да Тариэл шер эстен танды,
Кантсин ал, Автандил да бышактады.
Суу куюп чекесине Асмат кургур,
Таалайсыз ырысы жок ушул маңдай.
Үшкүрүп, бур эттире жалын чачып,
Эс алып мына мындай сөз баштады:

«Дал ошол туулган кыз Парсадандаң,
Перизат канаты бар көктө учкан...
Наристе жети жашка чыккан кезде,
Жүрөктү махабаты жараланткан.
Күн сулуу... ал мен шордуу ашык бодгом...
«Аты ким?» — деп сурасаң, аты — Нестан.

Мен чынар — ал бир кооз булбул эле,
Мен шумкар — ал бир чүрөк кургур эле.
Мен ага, ал мен үчүн жаратылган,
Кучагы балдай таттуу курбум эле.
Жүрөктү алмаз менен кессе дагы,
Айрылбас бир асыл зат сулуу эле.

Кыз өстү алтын бейиш чынарындай,
Көркүнө көзүм түштү, кургап таңдай.
Парсадан кайра берди өз атама,
Таалайсыз ырысы жок ушул маңдай.
Сейилде арстандарды мышыктардай,
Ыргытам желкесинен мыкчып кармай.

Кызы үчүн хан калкына жардык жазган,
Баа жеткис мунарага жакут таштан —
Атайы ошол жерге гүл өстүрүп,
Алтындан келиштирип үй жасаткан.
Кулпунуп, Нестан сулуу саат сайын,
Жаркырап Индостанга нурун чачкан.

Термелип гүл ичинде ыр ырдаган,
Кайгысыз тентек сулуу шыңкылдаган.
Өзү эмес, күндөй нурлуу сулуулугу,
Келбети, көктөгү айды шылдыңдаган.
Маанайы таалайлуубу, таалайсызбы,
Жашырып, алтын булак шылдырлаган.

Үйүнөн кээде сулуу желге чыгып,
Чер жазган жалгыз жүрүп гүл кыдырып.
Эжеси Парсадандын Давар деген —
Кажеттик, жесир кылган бактысыздык.
Кокустан көз тиет деп элкин багып,
Беришкен мына ушуну жеңе кылып.

Жаркынын төгүп турган күн ободо,
Мемиреп жалынабыз биз ошого.
Суусасаң кылк эттирип жутуп коёр,
Ал эле тунук кашка булак тоодо.
Жыт бурап ошол булак жээгинде өскөн
О, чиркин, Нестан кызыл гүл эле го.

Ошондо он беш жашка чыккан кезим,
Чагы эле балдай таттуу жаштык кездин.
Жанында дайым жүрөм Парсадандын
Тариэл деген атты ким билбесин?
Күчүм алп, жүзүм күндү уялткан соң,
Дешкен эл: «Сүйгөн анык шер экенсиң».